Ollie là cú bật cả tấm ván lên khỏi mặt đất mà không dùng tay: chân sau đập đuôi ván xuống (pop), chân trước trượt lên phía mũi kéo ván lên theo, rồi người và ván cùng đáp xuống. Đây là nền của gần như mọi trick street. Người mới thường mất từ vài tuần đến vài tháng tập đều mới ollie được trên ván đang lăn.
Ollie trông như một cú nhảy, nhưng thực chất là một chuỗi bốn động tác diễn ra trong chưa đầy một giây. Học ollie hiệu quả là tách chuỗi đó ra, tập từng phần đứng yên, rồi mới ghép lại khi lăn.
Ollie hoạt động thế nào
Hãy nghĩ tấm ván như một chiếc bập bênh với trục là bánh sau. Khi chân sau đập mạnh đuôi ván xuống, mũi ván bật lên, đuôi chạm đất và nảy ngược lại một chút. Ngay lúc đó, chân trước trượt về phía mũi, mặt bên của giày cọ vào griptape (lớp nhám dán trên ván), kéo mũi ván lên cao hơn nữa. Khi chân trước đẩy nhẹ mũi xuống, tấm ván cân lại thành nằm ngang giữa không trung. Người trượt nhảy lên, co gối, để ván "đi theo" chân, rồi đáp.
Vì vậy ollie không phải là "nhảy cao rồi kéo ván theo". Ván lên được là nhờ cú pop và cú kéo chân trước, còn việc của cơ thể là nhấc người khỏi đường đi của ván.
Đôi dòng lịch sử
Cú ollie mang tên Alan "Ollie" Gelfand, người làm động tác bật ván trên vert (ramp đứng, hồ bơi cạn) vào cuối thập niên 1970. Đầu thập niên 1980, Rodney Mullen đưa ollie xuống mặt phẳng, mở đường cho trượt ván street. Danh mục lịch sử của wiki có bài riêng về câu chuyện này.
Đặt chân cho ollie
- Chân sau: đầu bàn chân (phần mũi và ức bàn chân) đặt trên đuôi ván, gần mép cuối, gót thò ra ngoài một chút. Chân sau chịu trách nhiệm pop.
- Chân trước: ngang ván, đặt sau hàng ốc truck trước, khoảng giữa ván hoặc hơi lùi về sau. Chân trước chịu trách nhiệm kéo.
Mỗi người có vị trí hơi khác nhau. Chân trước đặt càng xa về phía sau, cú kéo càng dài nhưng càng khó giữ ván thẳng. Bắt đầu ở vị trí sau truck trước khoảng một, hai ngón tay, rồi điều chỉnh dần.
Năm bước học ollie
Bước 1: Đứng yên trên cỏ hoặc thảm
Đặt ván lên cỏ, thảm hoặc giữa hai vết nứt của sân để ván không lăn. Ở đây em chỉ tập cảm giác, không cần ván bật cao. Đội mũ và bó cổ tay ngay từ bài này, vì ngã ngửa khi pop hụt là chuyện rất hay gặp.
Bước 2: Tập pop đuôi
Khuỵu gối, hạ thấp người. Đập đuôi ván xuống bằng đầu bàn chân sau, nhanh và dứt khoát, như đá một quả bóng xuống đất. Nghe tiếng "cốp" của đuôi chạm đất. Lúc đầu chỉ cần mũi ván bật lên, chân trước giữ nguyên. Lặp lại 20–30 lần.
Bước 3: Thêm cú kéo chân trước
Pop, rồi ngay lập tức trượt cạnh ngoài giày chân trước về phía mũi ván. Cổ chân trước hơi gập lên, mặt bên giày (phía ngón út) cọ vào griptape. Cảm giác như dùng chân "lau" ván từ giữa lên mũi. Mục tiêu: ván rời đất, dù chỉ vài phân.
Bước 4: Nhấc người và co gối
Cùng lúc pop, em nhảy lên. Ngay sau đó, co hai gối lên phía ngực để chân không đè ván xuống. Nhiều người ollie không lên vì nhảy thẳng chân, chân sau còn đè trên đuôi khiến ván không bay được.
Bước 5: Đáp xuống
Đẩy nhẹ chân trước xuống để ván nằm ngang. Đáp với hai chân trên hai hàng ốc truck, gối khuỵu để hấp thụ lực. Đáp lên giữa ván dễ làm gãy ván hoặc trượt chân. Đáp chỉ một chân là cách lật cổ chân nhanh nhất.
Từ đứng yên đến ollie khi lăn
- Ollie đứng yên trên cỏ được vài lần liền, ván lên đều, đáp hai chân trên truck.
- Chuyển xuống mặt phẳng, ollie đứng yên nhưng ván có thể nhích. Bám một thanh vịn, tường hoặc vai bạn nếu cần.
- Lăn rất chậm (chậm hơn đi bộ), chân đã vào vị trí ollie, thử pop – kéo – nhảy.
- Tăng tốc độ dần đến mức đi bộ nhanh. Ở tốc độ vừa phải, ollie lại dễ hơn vì ván ổn định hơn.
- Khi đều tay, thử ollie qua một vạch phấn, rồi một vật mềm thấp như chiếc dép, chai nhựa nằm ngang.
Chưa vội nhảy qua bậc thềm hay gờ cao. Ollie lên chướng ngại cao là chuyện của skatepark, khi ollie trên mặt phẳng đã chắc chắn.
Một điều thú vị: nhiều người thấy ollie khi lăn ở tốc độ đi bộ nhanh lại dễ hơn ollie gần như đứng yên trên mặt phẳng, vì ván đang chạy giữ hướng ổn định hơn. Đừng sợ tăng tốc độ một chút khi đã ollie đứng yên đều, miễn là mặt sân sạch sỏi và em dừng được.
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Biểu hiện | Cách sửa |
|---|---|---|
| Pop yếu | Mũi ván nhấc chậm, ván không rời đất | Đập đuôi nhanh và dứt khoát, dùng đầu bàn chân, không dùng cả bàn |
| Không kéo chân trước | Mũi lên rồi cả ván rơi xuống ngay | Trượt cạnh giày lên mũi, cổ chân gập |
| Nhảy thẳng chân | Ván dính chân, lên rất thấp | Co gối về ngực ngay sau pop |
| Ván xoay ngang giữa không | Đáp lệch, ván quay | Kéo chân trước thẳng về mũi, vai song song với ván |
| Ngả người ra sau | Ván vọt về trước, ngã ngửa | Giữ vai trên ván, nhìn xuống ván khi pop |
| Đáp giữa ván | Ván gãy, chân trượt | Nhìn hai hàng ốc truck khi đáp, đáp hai chân lên đó |
Tập bao lâu thì được
Không ai trả lời chính xác được. Có người ollie đứng yên được sau vài buổi, có người mất cả tháng. Ollie khi lăn và ollie đều qua chướng ngại thấp thường mất lâu hơn nữa. Điều chắc chắn là tập ngắn mà đều (10–15 phút ollie mỗi buổi, xen với lướt và rẽ) hiệu quả hơn ngồi ollie liên tục hai tiếng đến khi đau chân.
Ván và giày cũng ảnh hưởng: griptape mòn trơn làm chân trước không "kéo" được; giày đế quá dày làm khó cảm nhận đuôi ván. Nhưng đừng vội đổ lỗi cho đồ: phần lớn trường hợp là do thời gian tập.
Góc nhìn hôm nay: buổi tập ollie 20 phút
- 5 phút: pop đuôi đứng yên trên cỏ, chỉ nghe tiếng "cốp" cho đều.
- 5 phút: pop + kéo chân trước, chưa cần nhảy cao.
- 5 phút: ollie đầy đủ đứng yên, đếm số lần đáp hai chân trên truck.
- 5 phút: ollie khi lăn chậm trên mặt phẳng.
Quay video chậm (slow motion) bằng điện thoại từ phía bên. Em sẽ thấy ngay mình pop yếu, kéo thiếu hay nhảy thẳng chân, nhanh hơn mọi lời giải thích.
Câu hỏi thường gặp
Ollie là gì trong trượt ván?
Ollie là cú bật cả tấm ván lên khỏi mặt đất mà không dùng tay, bằng cách đập đuôi ván (pop) và trượt chân trước lên mũi để kéo ván theo. Đây là nền của gần như mọi trick street.
Học ollie mất bao lâu?
Tuỳ người, thường từ vài tuần đến vài tháng tập đều để ollie được khi ván đang lăn. Tập ngắn mà đều mỗi buổi giúp tiến bộ nhanh hơn tập dồn một buổi dài.
Vì sao động tác này tên là ollie?
Ollie mang tên Alan "Ollie" Gelfand, người làm động tác bật ván trên vert cuối thập niên 1970. Rodney Mullen là người đưa ollie xuống mặt phẳng vào đầu thập niên 1980.
Đặt chân thế nào để ollie?
Chân sau đặt đầu bàn chân trên đuôi ván, chân trước đặt ngang ván sau hàng ốc truck trước một chút. Từ vị trí này, điều chỉnh dần cho hợp với cơ thể mình.
Có nên tập ollie khi ván đứng yên không?
Nên. Tập ollie đứng yên trên cỏ hoặc thảm giúp tách riêng cú pop và cú kéo chân trước mà không lo ván lăn. Khi ollie đứng yên đều rồi mới chuyển sang ollie khi lăn chậm.
