Manual và nose manual: giữ thăng bằng trên hai bánh ván trượt

Manual là lướt ván trên hai bánh sau, mũi ván nhấc khỏi mặt đất, giữ thăng bằng như "bốc đầu" mà đuôi ván không chạm đất. Nose manual là ngược lại: lướt trên hai bánh trước, đuôi nhấc lên. Bí quyết của cả hai là tìm điểm cân bằng bằng hông và tay, không phải bằng cách đè chân thật mạnh.

Manual không cần pop, không cần nhảy, nên người mới có thể bắt đầu tập khá sớm, ngay khi đã lướt và kickturn vững. Nó luyện một cảm giác mà mọi trick sau này đều cần: biết trọng tâm của mình đang nằm ở đâu trên tấm ván.

Manual hoạt động thế nào

Khi em dồn trọng lượng về phía đuôi vừa đủ, ván nghiêng quanh trục bánh sau, mũi nhấc lên. Nếu dồn quá nhiều, đuôi chạm đất (tail drag) và ván dừng lại. Nếu dồn quá ít, mũi rơi xuống. Manual là giữ trọng tâm nằm đúng ngay trên trục bánh sau, trong một "khe" hẹp vài phân. Ván đang lăn, nên em phải chỉnh liên tục bằng những chuyển động nhỏ của hông, gối và tay.

Nose manual giống hệt nhưng trục là bánh trước. Vì người trượt quen dồn trọng tâm về sau, đa số thấy nose manual khó và đáng sợ hơn: nếu mất thăng bằng về trước, em dễ chúi người.

Đặt chân

Đặt chân trên đuôi ra tận mép thì đòn bẩy quá lớn, chỉ cần nhích một chút là đuôi chạm đất. Đặt chân ở giữa đuôi cho em khe cân bằng rộng hơn.

Từng bước tập manual

Bước 1: Tìm điểm cân bằng khi đứng yên

Đặt ván trên thảm hoặc cỏ (cỏ ngắn), hoặc chặn bánh sau bằng một vật. Đứng vào thế manual, dồn trọng lượng dần về chân sau đến khi mũi nhấc. Giữ mũi lơ lửng giữa không, đuôi không chạm đất, đếm đến ba. Tay dang hai bên như người đi thăng bằng trên dây. Lặp lại đến khi giữ được 5 giây.

Bước 2: Manual ngắn khi lăn chậm

Lăn tốc độ đi bộ. Chuyển chân vào vị trí manual. Dồn trọng lượng về sau, mũi nhấc lên, giữ một hai giây rồi hạ mũi. Ban đầu đuôi sẽ quẹt đất thường xuyên, không sao. Đội mũ và bó cổ tay: manual mất thăng bằng về sau là ngã ngửa, kiểu ngã cần mũ nhất.

Bước 3: Dùng vạch kẻ làm mốc

Kẻ hai vạch phấn cách nhau khoảng 1 mét. Mũi nhấc ở vạch đầu, giữ đến vạch sau. Khi đều tay, dời vạch xa dần: 2 mét, 3 mét. Cách đo này cụ thể hơn đếm giây và giúp em thấy tiến bộ.

Bước 4: Chỉnh bằng hông và tay, không bằng chân

Khi mũi bắt đầu rơi, đẩy hông lùi nhẹ về sau. Khi đuôi sắp chạm đất, đẩy hông tiến về trước, tay vươn về phía mũi. Chân gần như giữ nguyên. Người mới hay cố "đạp" đuôi xuống hoặc "nhấc" chân trước lên, khiến ván giật cục.

Bước 5: Manual qua một mặt bằng cao (manual pad)

Ở skatepark thường có các khối bệ thấp gọi là manual pad. Ollie lên bệ, manual hết chiều dài bệ, rồi lăn xuống. Đây là bước sau khi ollie đã đều và manual trên mặt phẳng giữ được vài mét. Tập bệ thấp trước, ở sân được phép trượt, lúc vắng.

Nose manual: những điểm khác

• Dồn trọng lượng lên chân trước trên mũi, đuôi nhấc lên.
• Gối chân trước khuỵu, hông ở trên mũi ván, đừng đưa hông lùi về sau theo thói quen.
• Nhìn về phía trước xa xa, không nhìn sát mũi ván, để tránh chúi đầu.
• Tốc độ chậm hơn manual khi mới tập, vì mất thăng bằng về trước nguy hiểm hơn.
• Nếu mất thăng bằng, bước chân sau xuống đất hoặc chạy ra khỏi ván, đừng cố gồng.

Mặt đường và ván ảnh hưởng ra sao

Manual trên mặt đường xấu khó hơn hẳn: bánh sau gặp khe gạch hay viên sỏi là ván giật, mũi rơi xuống ngay. Hãy tập trên mặt xi măng nhẵn của sân thể thao hoặc skatepark. Bánh quá mềm có thể làm ván hơi "lún", khó cảm nhận điểm cân bằng; bánh cứng trên mặt phẳng tốt cho cảm giác rõ hơn. Truck quá lỏng làm ván lắc trái phải khi chỉ còn hai bánh, nên một số người siết truck hơi chặt hơn khi tập manual nhiều. Những chỉnh này chỉ hỗ trợ, không thay được thời gian tập. Nếu mặt sân tốt mà em vẫn chỉ giữ được nửa giây, vấn đề thường nằm ở vị trí hông và gối.

Một bài tập phụ hữu ích: đứng vào thế manual trên ván đặt trên thảm, nhắm mắt, tìm điểm cân bằng và giữ. Khi không nhìn, em phải dựa vào cảm giác ở bàn chân và hông, đúng thứ manual cần. Chỉ làm khi ván đứng yên trên thảm hoặc cỏ, không bao giờ nhắm mắt khi ván lăn.

Lỗi hay gặp và cách sửa

Manual trong các tổ hợp trick

Khi manual đều, em sẽ nhận ra nó xuất hiện khắp nơi trong trượt ván street:

• Ollie to manual: ollie rồi đáp thẳng vào manual. Dạng hay gặp trên manual pad.
• Manual to shove-it out: manual rồi pop shove-it để kết thúc.
• Kickflip to manual: kickflip, đáp vào manual. Tổ hợp khó, cần cả hai trick vững.
• One-foot manual, manual xoay trên hai bánh (manual spin): những biến thể đòi hỏi thăng bằng rất tốt.

Cũng có những người trượt theo phong cách thiên về kỹ thuật mặt phẳng, xâu chuỗi nhiều manual, xoay ván và chuyển thế liên tục. Freestyle trượt ván thập niên 1970–1980 có nhiều động tác thăng bằng kiểu này.

Góc nhìn hôm nay: thăng bằng ngoài ván

Manual là bài tập thăng bằng thuần tuý. Ngoài ván, em có thể luyện cảm giác này bằng cách đứng một chân trên mặt mềm (gối, đệm), hoặc đứng trên một thanh gỗ tròn đặt dưới một tấm ván ép (balance board) nếu có người bên cạnh. Danh mục thể lực người trượt của wiki có bài riêng về tập thăng bằng tại nhà.

Trên ván, hãy đo tiến bộ bằng vạch phấn chứ không bằng cảm giác. Tuần này 1 mét, tuần sau 2 mét. Con số làm em kiên nhẫn hơn.