Grind là trượt bằng truck (cụm trục kim loại) trên mép một gờ hay tay vịn; slide là trượt bằng gỗ của tấm ván. 50-50 là grind cơ bản nhất: cả hai truck cùng nằm trên mép gờ, ván song song với gờ. Boardslide là slide cơ bản: ván nằm vắt ngang tay vịn, phần giữa ván trượt trên đó. Người mới nên tập cả hai trên gờ, rail thật thấp ở skatepark, sau khi ollie đã vững.
Gờ (ledge) và tay vịn (rail) là chướng ngại đặc trưng của trượt ván street. Bài này nói về bước đầu: chọn chướng ngại, tập trên mặt phẳng trước, rồi lần đầu lên gờ. Chưa bàn đến tay vịn cầu thang, việc đó cần nhiều năm và luôn phải ở nơi được phép.
Grind và slide: phân biệt cho đúng
| Grind | Slide | |
|---|---|---|
| Bộ phận tiếp xúc | Truck (phần trục kim loại) | Gỗ của ván (giữa ván, mũi, đuôi) |
| Âm thanh | Kim loại rít trên mép | Gỗ sột soạt, nhẹ hơn |
| Ví dụ cơ bản | 50-50, 5-0 (chỉ truck sau) | Boardslide, noseslide, tailslide |
| Hợp chướng ngại | Gờ có mép kim loại, rail tròn hoặc vuông | Rail, gờ có mép trơn |
Một số người mới thấy boardslide trên rail thấp dễ hơn 50-50, vì không cần ollie thật cao và ván vắt ngang rail khá ổn định. Người khác thấy 50-50 trên gờ thấp dễ hơn. Thử cả hai.
Chọn chướng ngại cho lần đầu
- Gờ (ledge) hoặc bệ thấp: cao khoảng 10–20 cm, dài, mép có viền kim loại (coping hoặc thanh thép góc). Mép bê tông trần cũng được nhưng ma sát lớn hơn.
- Rail phẳng thấp (flat bar): thanh thép đặt sát mặt đất, cao vài chục phân, ở skatepark. Rất hợp cho boardslide đầu tiên.
- Tránh: mép bậc thềm, ghế đá, bồn hoa ở nơi công cộng không cho phép, tay vịn cầu thang. Ngoài chuyện nguy hiểm, trượt lên những chỗ đó làm hỏng công trình và gây phiền người khác.
Ở skatepark, người ta thường chà một chút sáp (wax) lên mép gờ để truck và ván trượt êm hơn. Chỉ làm việc này trên chướng ngại dành cho trượt ván, không lên ghế đá, bậc thềm công cộng.
Tập trên mặt phẳng trước
Trước khi lên gờ, có hai bài tập trên mặt phẳng giúp cơ thể quen tư thế:
- Ollie song song với một vạch: lăn dọc theo một vạch phấn, ollie và đáp sao cho ván vẫn song song với vạch. Đây là cách tiếp cận của 50-50.
- Ollie xoay 90 độ (ollie to boardslide trên mặt phẳng): ollie, xoay ván 90 độ, đáp ngang rồi xoay về. Thực tế khó đáp ngang trên mặt phẳng vì bánh không trượt, nên chỉ tập cú xoay nửa chừng để quen cảm giác.
Mũ, bó cổ tay, bó gối, bó khuỷu là đủ bộ khi tập chướng ngại. Ngã khỏi gờ thường là ngã nghiêng hoặc ngã ngửa, có khi va vào mép bê tông.
50-50 trên gờ thấp từng bước
Bước 1: Lăn dọc gờ, tập tiếp cận
Lăn song song với gờ, cách mép khoảng một gang tay, tốc độ vừa phải. Lặp lại vài lượt để ước lượng khoảng cách. Tiếp cận hơi chếch một chút (vài độ) thường dễ hơn song song tuyệt đối.
Bước 2: Ollie lên và đặt truck trên mép
Ollie đủ cao để cả hai truck lên tới mép gờ. Đáp với truck trước và truck sau cùng nằm trên mép, bánh phía trong nằm trên mặt gờ, bánh phía ngoài lơ lửng. Lúc đầu, có thể chỉ cần đáp lên rồi trượt được vài phân là quá tốt.
Bước 3: Giữ trọng tâm trên gờ
Khi đang grind, trọng tâm ở ngay trên mép gờ, gối khuỵu, vai song song với gờ. Ngả ra ngoài là rơi khỏi gờ, ngả vào trong là ván lật lên mặt gờ. Mắt nhìn cuối gờ.
Bước 4: Rời gờ
Ở cuối gờ, nhấn nhẹ đuôi để mũi nhấc lên, ván rơi xuống mặt đất, đáp hai chân trên truck. Hoặc nếu chưa kịp tới cuối, nghiêng nhẹ ra ngoài để rời gờ, đáp xuống đất, lăn đi.
Tốc độ tiếp cận bao nhiêu là vừa
Người mới hay tiếp cận gờ quá chậm vì sợ. Nhưng chậm quá thì truck lên gờ rồi dừng khựng, người chúi về trước, đây lại là kiểu ngã khó chịu nhất. Tốc độ vừa phải, khoảng đi bộ nhanh đến chạy chậm, giúp truck trượt được trên mép. Ngược lại, lao nhanh quá khi chưa quen thì khó canh thời điểm ollie. Thử vài lượt chỉ lăn dọc gờ ở các tốc độ khác nhau, chọn mức mà em thấy vẫn bình tĩnh nhìn được mép. Mép có sáp hoặc viền kim loại trơn cho phép tốc độ thấp hơn; mép bê tông nhám cần nhanh hơn một chút.
Boardslide trên rail thấp từng bước
- Tiếp cận: lăn tới rail với góc chếch nhỏ, rail nằm ở một bên.
- Ollie và xoay 90 độ: ollie vừa đủ cao để truck trước qua rail, xoay ván 90 độ để phần giữa ván (giữa hai truck) đáp lên rail.
- Cân bằng: hai chân trên hai hàng ốc truck, gối khuỵu, trọng tâm ngay trên rail. Đừng ngả về phía sau rail, đó là lỗi khiến người mới bị "trượt chân" khỏi ván.
- Xoay ra: ở cuối rail, xoay vai và hông trả ván về hướng đi, đáp xuống đất.
Boardslide có hai hướng frontside và backside; cách gọi tên theo hướng tiếp cận dễ gây nhầm, mỗi nơi giải thích hơi khác nhau. Người mới chỉ cần chọn hướng nào thấy dễ nhìn rail hơn và tập hướng đó trước.
Truck cũng có vai trò. Truck mới, phần trục còn cạnh sắc thường "bám" mép hơn; sau vài buổi grind, bề mặt mài nhẵn và trượt êm hơn. Truck siết quá lỏng làm ván lắc khi đang grind. Không cần mua gì thêm cho những buổi đầu, chỉ cần ván chắc chắn, truck vừa chặt.
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Biểu hiện | Cách sửa |
|---|---|---|
| Chỉ truck trước lên gờ | Đuôi đập vào mép, ván dừng | Ollie cao hơn, co gối để truck sau cũng lên |
| Ván dừng khựng trên gờ | Ngã chúi về trước | Tốc độ tiếp cận lớn hơn một chút; mép cần sáp hoặc viền kim loại |
| Rơi ra ngoài gờ | Trọng tâm lệch ra ngoài | Giữ vai và hông ngay trên mép |
| Ván trượt khỏi chân khi boardslide | Ngả người về phía sau rail | Đứng thẳng trên rail, hơi ngả về phía trước |
| Sợ, không dám ollie lên | Lăn tới rồi bỏ | Tập gờ thấp hơn, có người đi cùng, đủ bảo hộ |
Góc nhìn hôm nay: sân được phép và phép lịch sự
Gờ và rail ngoài phố là chủ đề của rất nhiều đoạn phim trượt ván, nhưng phần lớn những chỗ đó không dành cho trượt ván, trượt lên làm sứt mẻ đá, gây ồn và có thể bị phạt theo quy định từng nơi. Người mới nên tìm skatepark hoặc khu vực được phép. Ở đó, nhớ xếp lượt khi nhiều người cùng dùng một gờ, nhìn trước khi đi và không ngồi trên chướng ngại.
Nếu em tự làm một hộp gờ nhỏ hoặc rail thấp để tập ở sân nhà, hãy đặt trên mặt phẳng, chắc chắn, không lật, và luôn có người khác ở gần khi tập.
Câu hỏi thường gặp
Grind và slide khác nhau thế nào?
Grind là trượt bằng truck kim loại trên mép gờ hay rail, slide là trượt bằng gỗ của tấm ván. 50-50 là grind cơ bản, boardslide là slide cơ bản.
50-50 grind là gì?
50-50 là grind mà cả hai truck cùng nằm trên mép gờ hoặc rail, ván song song với chướng ngại. Đây là grind đầu tiên mà đa số người trượt học.
Boardslide là gì?
Boardslide là slide mà tấm ván nằm vắt ngang rail, phần giữa ván giữa hai truck trượt trên rail. Người mới thường tập trên rail phẳng thấp ở skatepark.
Cần biết gì trước khi tập grind?
Cần ollie vững, đáp chắc chắn khi lăn và ollie lên được vật thấp. Nên tập trên gờ hoặc rail thấp ở skatepark, đội đủ mũ và đồ bảo hộ.
Sáp trượt ván (wax) dùng để làm gì?
Sáp được chà lên mép gờ hoặc rail để truck và ván trượt êm hơn, ít khựng. Chỉ dùng trên chướng ngại dành cho trượt ván, không chà lên ghế đá hay bậc thềm công cộng.
