Fakie là đứng đúng tư thế quen nhưng ván lăn lùi (đuôi đi trước). Switch là đổi hẳn sang tư thế ngược (regular đứng như goofy và ngược lại), ván lăn tới. Nollie là ollie bằng cách dùng chân trước đập mũi ván trong khi vẫn đứng tư thế quen và lăn tới. Ba thế này giúp người trượt làm trick theo nhiều hướng; thứ tự học phổ biến là fakie, rồi nollie, rồi switch.
Người mới hay lẫn ba khái niệm vì nhìn từ xa chúng khá giống nhau: người trượt như đang đi "ngược". Thực ra mỗi thế khác nhau ở hai yếu tố: chân nào ở trước và ván đi theo hướng nào.
Bảng phân biệt
| Thế | Tư thế chân | Hướng lăn | Chân pop khi ollie | Độ khó với người mới |
|---|---|---|---|---|
| Bình thường (regular hoặc goofy) | Quen | Tới (mũi đi trước) | Chân sau đập đuôi | Nền tảng |
| Fakie | Quen | Lùi (đuôi đi trước) | Chân sau đập đuôi (đầu đang đi trước) | Dễ nhất trong ba |
| Nollie | Quen | Tới | Chân trước đập mũi | Trung bình |
| Switch | Ngược | Tới | Chân "yếu" đập đuôi | Khó nhất, như học lại từ đầu |
Fakie ollie và nollie đều đập vào đầu ván đang đi trước, nên nhìn khá giống. Khác biệt là người trượt quay mặt về hướng nào và chân nào làm việc.
Fakie: lăn lùi trong tư thế quen
Người mới thường gặp fakie lần đầu trên ramp: lăn lên mặt dốc, không quay đầu, để ván lăn lùi xuống. Trên mặt phẳng, em có thể tập bằng cách đẩy ván tới, rồi đẩy lùi bằng chân sau (hoặc nhờ người kéo nhẹ).
Tập fakie trên mặt phẳng
- Đứng tư thế quen trên ván, lăn rất chậm về phía đuôi. Có thể bắt đầu ở mặt sân hơi dốc nhẹ để ván tự lùi, cuối dốc là sân phẳng rộng.
- Quay đầu nhìn theo hướng đi (qua vai sau). Không nhìn xuống chân.
- Trọng tâm vẫn ở giữa, hơi dồn về chân đang đi trước (chân sau theo tư thế quen).
- Tập rẽ bằng cách nghiêng mũi – gót như bình thường, cảm nhận hướng rẽ "ngược" quen.
Fakie ollie
Khi lăn lùi đều, làm ollie bình thường: chân sau đập đuôi (lúc này là đầu đang đi trước), chân trước kéo về phía mũi. Cảm giác lạ vì em đang nhảy "theo hướng lưng". Nhiều trick fakie phổ biến như fakie kickflip, fakie shove-it đều xây trên fakie ollie.
Half-cab: trick fakie quen thuộc
Một trick fakie rất phổ biến là half-cab: từ thế fakie, ollie và xoay cả người lẫn ván 180 độ theo hướng frontside, đáp xuống ở thế bình thường. Tên gọi bắt nguồn từ "caballerial", cú xoay fakie 360 độ trên ramp gắn với tên Steve Caballero; half-cab là "một nửa" của cú đó. Half-cab hay được học sớm vì xoay frontside từ fakie khá tự nhiên, và nó dạy em xoay vai dẫn người. Tập trên mặt phẳng ở tốc độ chậm, bắt đầu bằng xoay 90 độ rồi tăng dần.
Nollie: đập mũi bằng chân trước
Nollie là ollie "ngược chân": chân trước làm việc pop (đập mũi ván), chân sau làm việc kéo (trượt về phía đuôi). Người trượt vẫn đứng tư thế quen, ván lăn tới.
Đặt chân
- Chân trước: đầu bàn chân trên mũi ván (nose), giống như chân sau đặt trên đuôi khi ollie.
- Chân sau: ngang ván, ngay trước hàng ốc truck sau.
Thực hiện
- Đứng yên trên cỏ, dồn trọng tâm hơi về chân trước.
- Đập mũi ván xuống bằng đầu bàn chân trước.
- Chân sau trượt về phía đuôi, kéo đuôi lên.
- Nhảy, co gối, đáp hai chân trên truck.
Lỗi phổ biến nhất của nollie là trọng tâm vẫn ở chân sau theo thói quen, khiến cú pop mũi yếu. Hãy cảm giác như cả người "đổ" nhẹ về phía mũi trước khi pop.
Mũi và đuôi ván khác nhau thế nào
Ván street hiện đại trông gần như đối xứng, nhưng thường mũi hơi dài hơn và cong lên dốc hơn đuôi một chút. Khi tập nollie, em sẽ cảm nhận được khác biệt này. Để không nhầm đầu, nhiều người đánh dấu bằng cách cắt griptape khác nhau ở hai đầu, hoặc nhìn hình in dưới đáy ván. Đứng nhầm đầu không nguy hiểm, nhưng làm cú pop của nollie và ollie khác đi, khiến em tưởng mình tập sai.
Switch: học lại từ đầu bằng tư thế ngược
Switch là đứng tư thế ngược và trượt như một người mới. Chân yếu giờ phải đẩy, pop, phanh. Hầu như ai cũng thấy mình vụng về như ngày đầu.
Tập switch theo thứ tự
- Đẩy switch: chân trước của tư thế ngược đứng trên ván, chân kia đẩy. Bắt đầu chậm, như buổi đầu học trượt.
- Rẽ, phanh switch: dừng bằng phanh chân tư thế ngược.
- Kickturn, manual switch.
- Switch ollie: pop bằng chân yếu. Thường mất lâu hơn ollie thường đáng kể.
Mỗi buổi dành 5–10 phút cho switch là cách ít nản nhất. Cố tập switch một tiếng liền dễ làm em mất hứng.
Vì sao nên học các thế ngược
- Linh hoạt trên ramp, bowl: lên mặt dốc rồi xuống bằng fakie là chuyện thường xuyên; không biết fakie thì phải kickturn mọi lúc.
- Thêm hướng tiếp cận chướng ngại: cùng một gờ, em có thể tiếp cận theo nhiều cách.
- Đa dạng trick: ở thi đấu chuyên nghiệp, người trượt làm được trick ở nhiều thế thường được đánh giá cao hơn về độ đa dạng, dù cách chấm cụ thể tuỳ giải và đã thay đổi qua các thời kỳ.
- Cân bằng cơ thể: dùng cả hai chân đều đặn hơn.
Một lưu ý về cách gọi: trong trượt ván, tên trick thường ghép thế ở đầu, như "fakie kickflip", "nollie shove-it", "switch heelflip". Nghe tên là biết trick đó làm từ thế nào. Khi xem video hay xem thi đấu, để ý chữ đầu tiên này sẽ giúp em hiểu vì sao cùng một kickflip mà có lúc trông rất khác. Riêng chữ "fakie" và "switch" bị dùng lẫn trong một số tình huống, nhất là trên ramp, nên đừng ngạc nhiên nếu mỗi người gọi hơi khác nhau.
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Thế | Cách sửa |
|---|---|---|
| Không nhìn theo hướng đi | Fakie | Quay đầu qua vai sau, nhìn chỗ ván sắp tới |
| Trọng tâm dồn về đầu đang đi sau | Fakie | Dồn hơi về chân đang đi trước, gối khuỵu |
| Pop mũi yếu | Nollie | Đổ trọng tâm về chân trước trước khi pop |
| Ván xoay ngang | Nollie | Chân sau kéo thẳng về đuôi, vai song song ván |
| Đẩy switch bằng chân "sai" | Switch | Kiểm tra lại: chân trước của tư thế ngược phải ở trên ván |
| Nản vì vụng | Switch | Tập ngắn mỗi buổi, đo tiến bộ theo tuần |
Góc nhìn hôm nay: một bài tập 10 phút
Mỗi buổi tập, thêm 10 phút cho thế ngược: 3 phút lăn fakie và rẽ fakie, 3 phút nollie đứng yên trên cỏ, 4 phút đẩy switch quanh sân. Đội mũ và bó cổ tay như mọi khi, vì ở thế lạ, phản xạ ngã cũng lạ theo. Sau một tháng, em sẽ ngạc nhiên vì fakie đã trở thành tự nhiên mà không cần cố.
Câu hỏi thường gặp
Fakie và switch khác nhau thế nào?
Fakie là đứng đúng tư thế quen nhưng ván lăn lùi, đuôi đi trước. Switch là đổi hẳn sang tư thế ngược, regular đứng như goofy hoặc ngược lại, và ván lăn tới.
Nollie là gì?
Nollie là ollie bằng cách dùng chân trước đập mũi ván, chân sau trượt về phía đuôi kéo ván lên, trong khi vẫn đứng tư thế quen và lăn tới.
Nollie và fakie ollie khác nhau thế nào?
Cả hai đều đập vào đầu ván đang đi trước nên trông giống nhau. Nollie lăn tới và chân trước pop mũi; fakie ollie lăn lùi và chân sau pop đuôi.
Nên học fakie, nollie hay switch trước?
Thứ tự phổ biến là fakie trước vì gần với tư thế quen và hay gặp trên ramp, sau đó nollie, rồi switch. Switch khó nhất vì gần như phải học lại cách trượt bằng chân yếu.
Học switch có cần thiết không?
Không bắt buộc với người trượt cho vui, nhưng giúp em linh hoạt hơn trên chướng ngại, làm được nhiều trick hơn và dùng cả hai chân cân bằng hơn.
