Sức bật cho ollie đến từ ba thứ: cổ chân bật nhanh để "pop" đuôi ván, hông và đùi đẩy người lên, và khả năng co gối cao rồi tiếp đất êm. Bài tập hợp với người mới là nhảy squat tiếp đất mềm, bật cổ chân tại chỗ, nhảy co gối thấp, nhảy lên bậc thấp và tập tiếp đất "đứng hình". Số lần nhảy nên ít và chất lượng, tập trên mặt bằng phẳng không trơn, hai buổi mỗi tuần, nghỉ ít nhất một ngày giữa các buổi.
Ollie cần gì từ cơ thể
Ollie là cú bật ván lên khỏi mặt đất mà không dùng tay, nền tảng của gần như mọi trick trượt ván street. Nhìn chậm lại, một cú ollie có những pha sau:
- Hạ người: khuỵu gối, nạp lực như lò xo.
- Pop: chân sau đập đuôi ván xuống đất thật nhanh, chủ yếu bằng cổ chân bật mạnh.
- Bật lên và kéo: cả người bật lên, chân trước trượt ngược lên phía mũi ván, kéo ván lên theo.
- Co gối: hai gối kéo lên cao để ván có chỗ bay lên, chân sau nhấc theo để ván cân bằng.
- Tiếp đất: hai chân đặt trên ốc truck, gối gập để đỡ lực.
Từ đó, các phẩm chất thể lực cần cho ollie là: sức bật nhanh ở cổ chân (pop), sức bật của hông và đùi (độ cao), co gối nhanh (cho ván chỗ bay), và tiếp đất có kiểm soát (an toàn, đứng được trên ván). Kỹ thuật vẫn là chính; thể lực giúp kỹ thuật dễ ra hơn. Rất nhiều người ollie thấp vì chưa co gối, chưa trượt chân trước đúng — những chuyện nằm ở bài kỹ thuật ollie, không phải ở cơ bắp.
Nguyên tắc an toàn trước khi nhảy
- Khởi động kỹ trước: vài phút đi bộ nhanh, nhún gối, xoay cổ chân, vài cái squat.
- Mặt sàn phẳng, không trơn, hơi đàn hồi càng tốt (sàn gỗ, thảm tập mỏng, cỏ bằng). Tránh nền gạch men trơn và mặt bê tông lồi lõm.
- Giày có đệm, buộc chặt.
- Ít mà chất lượng: mỗi lần nhảy cố gắng đúng kỹ thuật và tiếp đất êm. Mỏi là dừng, vì khi mỏi tiếp đất sẽ xấu đi.
- Tổng số lần chạm đất: người mới nên bắt đầu ở mức thấp, khoảng vài chục lần mỗi buổi, rồi tăng dần qua các tuần.
- Không tập khi đang đau gối, cổ chân, hay đang hồi phục chấn thương.
Năm bài sức bật từ dễ đến khó
1. Tiếp đất "đứng hình"
Bài đầu tiên không phải là nhảy cao mà là tiếp đất. Đứng trên một bậc thấp (khoảng một bậc cầu thang), bước xuống — không nhảy lên — và tiếp đất bằng hai chân, gối gập, hông đẩy ra sau, giữ yên hai giây. Gối hướng theo mũi chân, không đổ vào trong. Âm thanh tiếp đất càng nhỏ càng tốt. 3 hiệp, mỗi hiệp 5 lần.
2. Bật cổ chân tại chỗ
Đứng thẳng, gối gần như thẳng, nảy liên tục trên mũi chân như quả bóng, gót không chạm đất, mỗi cú nảy thấp và nhanh. Bài này rèn kiểu bật cổ chân nhanh giống pha pop. 3 hiệp, mỗi hiệp 15–20 lần nảy.
3. Nhảy squat
Hạ người xuống nửa squat, bật lên thẳng người, tiếp đất êm về lại tư thế nửa squat, dừng hẳn một nhịp rồi mới nhảy tiếp. 3 hiệp, mỗi hiệp 5–6 lần. Khi đã chắc, bỏ nhịp dừng để nhảy liên tục.
4. Nhảy co gối thấp
Bật lên, kéo hai gối lên về phía ngực khi đang ở trên không, rồi duỗi chân tiếp đất êm. Bắt đầu kéo gối vừa phải, chưa cần chạm ngực. Bài này dạy đúng động tác "co gối" mà nhiều người bỏ quên khi ollie. 3 hiệp, mỗi hiệp 4–6 lần.
5. Nhảy lên bậc thấp
Đứng trước một bậc thấp và chắc (bậc cầu thang dưới cùng, bục gỗ thấp). Nhảy hai chân lên, tiếp đất êm trên bậc, đứng thẳng, rồi bước xuống (không nhảy xuống). Bài này cho phép tập bật mạnh mà giảm lực tiếp đất. Bậc phải chắc, không trơn, không lật. 3 hiệp, mỗi hiệp 4–5 lần.
Bài "mô phỏng ollie" không cần ván
- Nhảy thế trượt: đứng thế trượt, nghiêng người, hai chân như đang trên ván. Hạ người, bật lên, kéo gối, tiếp đất lại đúng thế trượt. Chú ý tiếp đất hai chân cùng lúc.
- Bật một chân sau: đứng thế trượt, bật chủ yếu bằng chân sau (như pop), chân trước nhấc lên kéo về phía trước, tiếp đất hai chân.
- Nhảy qua vạch: đặt một cây chổi hay sợi dây trên sàn, nhảy thế trượt qua nó, dần dần nâng chiều cao lên bằng hai chồng sách và một thanh nhẹ (vật nhẹ, đổ được, không phải vật cứng cố định).
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Vì sao có hại | Sửa |
|---|---|---|
| Tiếp đất thẳng gối, nghe "rầm" | Lực dồn vào khớp, dễ đau gối, cổ chân | Gập gối và hông khi chạm đất, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân rồi cả bàn |
| Gối đổ vào trong khi tiếp đất | Áp lực bất lợi lên gối | Tập lại bài "đứng hình", siết mông, gối theo mũi chân |
| Nhảy quá nhiều trong một buổi | Mỏi, tiếp đất xấu, đau ống quyển | Ít lần, nghỉ đủ giữa hiệp, tăng dần theo tuần |
| Chỉ bật cao, không co gối | Trên ván, ván không có chỗ bay lên | Tập nhảy co gối |
| Nhảy trên nền trơn, bậc không chắc | Trượt chân, ngã | Chọn mặt phẳng bám, bậc cố định |
Lịch tập hai buổi mỗi tuần
Ví dụ cho người mới:
- Tuần 1–2: tiếp đất "đứng hình", bật cổ chân, nhảy squat có nhịp dừng.
- Tuần 3–4: thêm nhảy co gối thấp và nhảy thế trượt.
- Tuần 5 trở đi: thêm nhảy lên bậc thấp, nhảy squat liên tục, bật một chân sau.
Mỗi buổi khoảng 15–20 phút gồm khởi động, các bài nhảy, và vài phút đi bộ nhẹ, giãn nhẹ. Không đặt buổi nhảy ngay trước buổi tập trick khó; chân mỏi làm tăng nguy cơ ngã.
Đem về ván
Sức bật chỉ trở thành ollie cao khi đi kèm kỹ thuật. Khi tập trên ván, nhớ vài điều: tập ollie đứng yên trên cỏ hoặc thảm trước, rồi mới tập khi ván lăn chậm trên mặt phẳng. Đội mũ và đeo bó cổ tay ngay cả khi chỉ tập đứng yên. Nhảy qua chướng ngại, lên bậc chỉ làm ở skatepark hoặc nơi được phép, sau khi ollie mặt phẳng đã chắc.
Với trẻ em
Trẻ em vốn thích nhảy: nhảy lò cò, nhảy dây, nhảy qua vạch phấn đều là những bài sức bật tự nhiên. Với trẻ, không cần giáo án nhảy riêng; hãy cho trẻ chơi vận động đa dạng, nhắc tiếp đất "êm như mèo". Không thi ai nhảy cao nhất, không ép số lần.
Câu hỏi thường gặp
Tập gì để ollie cao hơn?
Tập bật cổ chân tại chỗ để pop nhanh hơn, nhảy squat để bật mạnh hơn và nhảy co gối để có thói quen kéo gối cao. Quan trọng không kém là kỹ thuật trượt chân trước và co chân sau đúng lúc.
Vì sao ollie không cao dù nhảy rất mạnh?
Thường do không co gối đủ cao, chân trước không trượt lên phía mũi ván hoặc pop đuôi chưa dứt khoát. Sức bật chỉ giúp khi kỹ thuật đúng; hãy kiểm lại từng pha của cú ollie.
Tập nhảy cho người trượt ván có hại gối không?
Nhảy đúng cách, tiếp đất êm, số lần vừa phải và có nghỉ thì nhìn chung an toàn với người khoẻ mạnh. Tiếp đất thẳng gối, gối đổ vào trong hay nhảy quá nhiều mới làm tăng nguy cơ đau gối.
Mỗi tuần nên tập sức bật mấy buổi?
Khoảng hai buổi mỗi tuần, cách nhau ít nhất một ngày, là phù hợp với người mới. Mỗi buổi số lần nhảy nên ít và tăng dần theo tuần.
Trẻ em có nên tập nhảy để trượt ván không?
Trẻ có thể chơi nhảy lò cò, nhảy dây, nhảy qua vạch như một phần vận động tự nhiên. Nhắc trẻ tiếp đất êm, không thi đua nhảy cao và không ép số lần.
