Những gương mặt trượt ván Olympic: nhà vô địch Tokyo 2020 và Paris 2024

Tính tới Paris 2024, trượt ván Olympic đã trao 8 bộ huy chương qua hai kỳ, và Nhật Bản là nước thắng nhiều nhất. Yuto Horigome (Nhật) vô địch street nam ở cả Tokyo 2020 lẫn Paris 2024; Keegan Palmer (Úc) cũng hai lần liền vô địch park nam. Bốn nhà vô địch nữ đều là gương mặt khác nhau, và ba trong số đó mới ở tuổi 13–14 khi đứng trên bục cao nhất.

Bảng huy chương hai kỳ đầu

Tên VĐV Nhật thường được báo chí phiên âm khác nhau, ví dụ Kokona hay Cocona Hiraki. Bài này dùng cách viết phổ biến trong tiếng Anh.

Yuto Horigome: người Tokyo thắng ở Tokyo

Horigome lớn lên ở Tokyo, tập trượt từ nhỏ, rồi chuyển sang California để thi đấu chuyên nghiệp ở các giải lớn. Tấm huy chương vàng street nam đầu tiên trong lịch sử Olympic thuộc về anh, giành được ngay tại thành phố quê nhà.

Ba năm sau ở Paris, Horigome không phải người được đánh giá cao nhất trước giải và từng đứng ngoài nhóm huy chương cho tới lượt trick đơn cuối cùng. Anh thực hiện thành công một trick rất khó, nhận điểm cao vượt lên dẫn đầu. Chiến thắng ấy được nhắc nhiều như ví dụ điển hình của thể thức street: một lượt cuối có thể đảo ngược tất cả.

Keegan Palmer: hai lần vô địch park

Palmer sinh ở Mỹ nhưng thi đấu cho Úc, nơi anh lớn lên và trượt ở các bowl ven biển. Phong cách của anh là tốc độ cao, bay rất cao và kết hợp lật ván trong không trung. Ở cả Tokyo và Paris, Palmer đều tung ra bài thắng ngay từ những lượt đầu và giữ vị trí đó đến hết, điều không dễ trong thể thức chỉ lấy lượt tốt nhất.

Những nhà vô địch nữ tuổi teen

Momiji Nishiya và Rayssa Leal

Chung kết street nữ Tokyo 2020 là một khoảnh khắc lạ của lịch sử Olympic: vàng và bạc thuộc về hai em cùng 13 tuổi. Momiji Nishiya (Nhật) giành vàng, Rayssa Leal (Brazil) giành bạc. Rayssa vốn đã nổi tiếng từ khi còn rất nhỏ qua một đoạn video trượt ván trong trang phục cô tiên, từ đó có biệt danh "Fadinha" (cô tiên nhỏ). Ba năm sau ở Paris, Rayssa tiếp tục giành huy chương đồng.

Sakura Yosozumi và Kokona Hiraki

Ở park nữ Tokyo, Sakura Yosozumi giành vàng còn đồng đội Kokona Hiraki giành bạc khi mới 12 tuổi, trở thành một trong những người trẻ nhất từng có huy chương Olympic. Hiraki tiếp tục giành bạc ở Paris 2024.

Coco Yoshizawa và Arisa Trew

Paris 2024 có hai nhà vô địch nữ mới, đều 14 tuổi. Coco Yoshizawa (Nhật) thắng street, cùng bục với đồng đội Liz Akama. Arisa Trew (Úc) thắng park; trước Olympic, cô đã được chú ý vì thực hiện những cú xoay mà trước đó rất hiếm VĐV nữ làm được trong thi đấu.

Sky Brown: hai đồng, hai kỳ

Sky Brown thi đấu cho Anh, lớn lên giữa Nhật Bản và Mỹ. Cô giành đồng park ở Tokyo khi 13 tuổi và lặp lại kết quả đó ở Paris dù mới bị chấn thương vai không lâu trước giải. Trước đó, Sky từng gặp một tai nạn tập luyện nặng trên ramp lớn; cô và gia đình đã công khai chuyện này để nhắc người trẻ về đồ bảo hộ và việc tập có người giám sát.

Những người làm nên khoảnh khắc dù không có huy chương

• Misugu Okamoto (Nhật): ở chung kết park nữ Tokyo, cô ngã ở lượt cuối khi đang thử một bài rất khó và mất huy chương. Các đối thủ chạy ra nhấc cô lên vai. Hình ảnh ấy trở thành biểu tượng cho tinh thần cổ vũ lẫn nhau của trượt ván.
• Nyjah Huston (Mỹ): một trong những người trượt street giàu thành tích nhất ở các giải chuyên nghiệp, không có huy chương ở Tokyo nhưng giành đồng ở Paris.
• Những VĐV lớn tuổi: trượt ván Olympic có cả người ngoài 40, ngoài 50 tuổi ở nội dung park, thi cạnh các em mới 11–12 tuổi. Andy Macdonald, một tên tuổi lâu năm của vert, dự park ở Paris 2024 cho đội Anh khi đã ngoài 50. Chênh lệch tuổi tác lớn như vậy hiếm có ở môn Olympic nào khác.

Bức tranh các cường quốc

Nhật Bản thắng áp đảo ở street nữ và giành nhiều huy chương nhất tính tới Paris 2024. Lý do thường được nhắc: hệ thống skatepark trong nhà, nhiều trẻ tập từ rất sớm, cha mẹ đầu tư thời gian, và một thế hệ huấn luyện viên từng thi đấu.

Úc mạnh ở park nhờ văn hoá bowl ven biển và nhiều skatepark công cộng bằng bê tông. Brazil có lực lượng đông đảo ở cả hai nội dung, trượt ván là môn rất được yêu thích ở đó. Mỹ, cái nôi của môn này, có nhiều người trượt chuyên nghiệp nhất nhưng huy chương vàng Olympic thì chưa có, tính tới Paris 2024.

Điểm chung của những người đứng trên bục

Nhìn lại 24 suất huy chương của hai kỳ, có vài điều lặp đi lặp lại. Hầu hết VĐV bắt đầu trượt từ nhỏ, có skatepark gần nhà và người lớn trong gia đình ủng hộ. Rất nhiều người từng có chấn thương lớn và quay lại. Gần như tất cả đều có thành tích ở các giải chuyên nghiệp như SLS, X Games hay giải vô địch thế giới trước khi đến Olympic, nghĩa là huy chương Olympic là đỉnh của một quá trình dài chứ không phải bất ngờ.

Một điểm chung nữa: họ hiếm khi nói về đối thủ như kẻ thù. Trong các cuộc phỏng vấn, VĐV trượt ván thường nhắc tới niềm vui được trượt cùng những người giỏi nhất thế giới. Đó là lý do cảnh cả sân cổ vũ một người vừa ngã ở lượt cuối xuất hiện ở cả Tokyo lẫn Paris.

Góc nhìn hôm nay: theo dõi các VĐV ở đâu

Ngoài Olympic bốn năm một lần, các VĐV này thi đấu quanh năm ở giải vô địch thế giới của World Skate, Street League Skateboarding (SLS), X Games và nhiều giải lớn khác. Kênh chính thức của Olympic và World Skate có bản ghi các trận chung kết, là cách tốt nhất để xem lại một bài thi mà không qua lời bình cắt ghép.

Khi xem, hãy để ý những điều mà người trượt thường ngày học được: các VĐV luôn đội mũ ở park, nhiều người đeo bó gối khi tập bowl, và họ dành rất nhiều thời gian trượt khởi động quanh sân. Huy chương là phần nhìn thấy; phía sau là hàng nghìn lần ngã có kiểm soát.