Quay phim trượt ván có ba kiểu cơ bản: quay theo (người quay trượt ván bám sau hoặc bên cạnh, cầm máy thấp, thường dùng ống kính mắt cá), quay ống dài (đứng xa, dùng tiêu cự dài để thấy cả đường trượt) và quay cố định (đặt máy một chỗ). Chụp ảnh trượt ván thì quan trọng nhất là góc thấp, canh đúng khoảnh khắc đỉnh của trick và nắm nền phía sau. Với điện thoại hôm nay, ai cũng làm được — nhưng phải đặt an toàn của người trượt lên trên số lượt xem.
Vì sao video là trái tim của văn hoá trượt ván
Từ năm 1984, khi những đoạn phim trượt ván đầu tiên được bán trên băng video, giới trượt ván coi video là cách ghi nhận và truyền nghề. Một part trong phim của hãng ván từng là "tấm bằng" của người trượt chuyên nghiệp. Người quay — filmer — trở thành thành viên không thể thiếu của mỗi đội, có tên trong phần cuối phim, nhiều người sau này làm đạo diễn điện ảnh.
Hình ảnh đặc trưng nhất là ống kính mắt cá ở cự ly rất gần: người trượt to ở giữa, nền cong lại, ván như sát vào ống kính. Phong cách ấy định hình từ giữa thập niên 1990 với một dòng máy quay kỹ thuật số cầm tay nhỏ gọn, và đến nay vẫn được bắt chước bằng ống kính gắn điện thoại.
Ba kiểu quay cơ bản
| Kiểu quay | Cách làm | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Quay theo (follow) | Người quay trượt ván theo sau hoặc song song, cầm máy thấp sát mặt đất | Cảm giác tốc độ, thấy rõ chân và ván | Người quay phải trượt vững; cả hai đều đội mũ |
| Ống dài (long lens) | Đứng xa, zoom vào, lia theo người trượt | Thấy cả đường trượt, kiến trúc xung quanh | Giữ máy chắc; dùng chân máy hoặc tựa vào vật cố định |
| Cố định | Đặt máy trên chân hoặc mặt đất, khung hình rộng | Dễ, không cần người quay; tốt để tự xem lỗi | Đặt máy ngoài đường chạy, chỗ không ai vấp phải |
Quay bằng điện thoại: những điều thực tế
- Quay ngang hay dọc: ngang hợp với phim dài và màn hình lớn; dọc hợp mạng xã hội. Quyết định trước khi quay để không phải cắt khung.
- Tốc độ khung hình: quay ở tốc độ cao hơn để có thể làm chậm lại khi cần xem chi tiết chân. Đừng lạm dụng quay chậm trong phim — một trick làm chậm đúng chỗ hay hơn cả đoạn chậm lê thê.
- Khoá nét, khoá sáng vào chỗ người trượt sẽ đi qua để máy không "lắc" nét giữa chừng.
- Quay cả lúc trước và sau trick: vài giây chạy đà và vài giây trượt đi sau khi tiếp đất. Trick tiếp đất mà không có đoạn trượt đi thì người xem không biết có đứng vững hay không.
- Âm thanh: tiếng pop, tiếng grind là một nửa cảm xúc của video trượt ván. Đừng phủ nhạc to át hết.
Thiết bị: ít hơn em nghĩ
Người mới hay nghĩ phải có máy đắt mới quay được. Thực tế, một chiếc điện thoại đời gần đây, một ống kính góc rộng gắn ngoài nếu muốn, và một chân máy nhỏ là đủ cho phần lớn nhu cầu. Thứ quan trọng hơn thiết bị là góc máy, ánh sáng và việc chọn đúng khoảnh khắc. Giờ vàng buổi sáng sớm và chiều muộn cho ánh sáng dịu, bóng đổ dài, hình đẹp hơn hẳn giữa trưa — cũng là giờ mát để trượt.
Khi trượt theo để quay, nên dùng ván có bánh mềm, to hơn bánh street để đỡ rung và đi êm trên mặt đường. Đeo dây máy vào cổ tay để không làm rơi máy khi ngã.
Chụp ảnh trượt ván
Ảnh trượt ván đẹp thường hội tụ ba thứ:
- Khoảnh khắc đỉnh: lúc ván và người ở điểm cao nhất, ván nằm ngang hoặc đúng lúc ván lật được nửa vòng. Chụp liên tiếp (burst) giúp không bỏ lỡ, nhưng người chụp giỏi vẫn canh nhịp theo tiếng pop.
- Góc máy: góc thấp làm cú ollie trông cao hơn; góc nghiêng thấy rõ ván. Đứng ở đầu kia của chướng ngại để thấy mặt người trượt.
- Nền sạch: một bức tường, bầu trời, đường kiến trúc rõ. Nền rối làm người xem không thấy ván.
Ảnh chuỗi (sequence) — ghép nhiều khung liên tiếp thành một ảnh — là dạng ảnh rất riêng của trượt ván, cho thấy cả đường đi của ván từ lúc bật đến lúc tiếp đất. Muốn làm ảnh chuỗi, đặt máy cố định trên chân máy và chụp liên tiếp.
Ảnh có đèn flash rời thường thấy trên tạp chí: flash đặt lệch một bên làm người trượt nổi lên khỏi nền. Đây là kỹ thuật nâng cao; nếu dùng, đặt đèn ngoài đường chạy và tránh chớp thẳng vào mắt người trượt trong lúc làm trick.
Dựng phim: ngắn thì hay
- Chọn trick tiếp đất sạch nhất, bỏ những lần "suýt được".
- Xen vài cảnh bối cảnh: nơi trượt, bạn bè chờ lượt, ánh chiều — người xem cần biết mình đang ở đâu.
- Cắt theo nhịp nhạc nhưng đừng để nhạc lấn trick.
- Nhạc có bản quyền có thể khiến video bị gỡ hoặc tắt tiếng trên mạng xã hội; dùng thư viện nhạc được phép.
- Ghi tên người trượt và người quay.
Đạo đức của người cầm máy
Ống kính có sức ép. Có người trượt chỉ vì có máy quay mà thử trick vượt sức mình. Vài nguyên tắc nên giữ:
- Không quay để "câu view" những thứ nguy hiểm: trượt dưới lòng đường có xe, bám xe, nhảy cầu thang dài không bảo hộ, trượt ở nơi cấm. Đừng khuyến khích bạn bè liều để có video.
- Hỏi trước khi quay cận người lạ, đặc biệt là trẻ em ở skatepark. Muốn đăng hình trẻ em thì cần sự đồng ý của phụ huynh.
- Tôn trọng chỗ trượt: quay ở nơi được phép; nếu bảo vệ yêu cầu dừng thì dừng.
- An toàn của người quay: trượt theo cầm máy cũng là trượt — đội mũ, chọn mặt đường nhẵn, đừng vừa quay vừa đi lùi trên mặt gồ ghề.
Những lỗi người mới quay hay mắc
| Lỗi | Hậu quả | Cách sửa |
|---|---|---|
| Đứng quá cao, quay từ ngang mắt | Trick trông thấp, chân và ván nhỏ | Hạ máy xuống ngang gối hoặc sát mặt đất |
| Zoom số khi đứng gần | Hình nhoè, mất khung | Đi lại gần hoặc dùng ống kính góc rộng |
| Cắt chân, cắt ván khỏi khung | Người xem không thấy trick | Luôn để ván nằm trong khung, chừa khoảng trống phía trước hướng đi |
| Ngược sáng | Người trượt thành bóng đen | Đổi góc để nắng chiếu từ phía sau người quay, hoặc quay giờ nắng dịu |
| Dừng quay ngay khi tiếp đất | Không biết có trượt đi được không | Quay thêm vài giây sau khi tiếp đất |
Góc nhìn hôm nay: dùng máy quay để tập giỏi hơn
Lợi ích lớn nhất của việc quay không phải là đăng mạng mà là tự xem lỗi. Đặt điện thoại cố định ngang hông, quay mười lần ollie, rồi xem chậm: chân trước đặt ở đâu, vai có xoay không, ván rời đất lúc nào. Những điều mà cảm giác không cho em biết, video cho em thấy trong vài giây.
Câu hỏi thường gặp
Quay video trượt ván bằng điện thoại thế nào cho đẹp?
Cầm máy thấp, khoá nét và khoá sáng vào chỗ người trượt đi qua, quay cả đoạn chạy đà và đoạn trượt đi sau khi tiếp đất. Quay ở tốc độ khung hình cao để có thể làm chậm chỗ cần. Giữ tiếng pop và tiếng grind, đừng để nhạc át hết.
Vì sao video trượt ván hay dùng ống kính mắt cá?
Ống kính mắt cá có góc rất rộng nên người quay có thể đứng sát người trượt mà vẫn thấy toàn bộ người, ván và chướng ngại. Hình ảnh cong đặc trưng tạo cảm giác tốc độ. Phong cách này phổ biến từ giữa thập niên 1990.
Ảnh chuỗi (sequence) trong trượt ván là gì?
Ảnh chuỗi là ảnh ghép nhiều khung hình chụp liên tiếp, cho thấy toàn bộ chuyển động của người và ván từ lúc bật đến lúc tiếp đất. Muốn làm, đặt máy cố định trên chân máy và chụp liên tiếp.
Filmer trong trượt ván là ai?
Filmer là người quay phim trượt ván, thường cũng là người trượt, đi theo đội hoặc nhóm để ghi hình. Trong văn hoá trượt ván, filmer được ghi tên và tôn trọng như một phần của đoạn phim.
Đăng video trẻ em trượt ván ở skatepark có được không?
Nên hỏi và có sự đồng ý của phụ huynh trước khi quay cận và đăng hình trẻ em. Tôn trọng người khác ở skatepark cũng là một phần văn hoá trượt ván.
